Wykres pokazuje, jak jedna wielkość zależy od drugiej, dlatego odczyt zaczynamy od opisów osi, jednostek i legendy. Dopiero potem szukamy konkretnego punktu, słupka lub fragmentu linii.
Teoria: 6 sekcji, kliknij nagłówek, aby rozwinąć
Osie i skala
Oś pozioma często przedstawia czas, kolejne miesiące albo kategorie, a oś pionowa wartości liczbowe. Odstęp między sąsiednimi liniami siatki nie zawsze oznacza $1$. Jeśli oznaczenia to $0$, $20$, $40$, jedna główna działka ma wartość $20$.
Wykres liniowy
Na wykresie liniowym odczytujemy wartość w określonej chwili, największą i najmniejszą wartość oraz przedziały wzrostu, spadku i stałości. Linia rosnąca oznacza wzrost wielkości, ale jej wysokość nie zawsze oznacza szybkość ruchu.
Przykład: Temperatura wzrosła od $-2^\circ$C o godzinie $6{:}00$ do $7^\circ$C o $15{:}00$. Zmiana wyniosła $7-(-2)=9^\circ$C.
Wykres słupkowy
Wysokość słupka odpowiada wartości danej kategorii. Możemy wskazać kategorię największą, policzyć różnicę między słupkami, sumę wszystkich wartości lub średnią. Trzeba uważać, czy oś zaczyna się od zera.
Porównywanie kilku serii
Gdy na wykresie są dwie linie lub dwa rodzaje słupków, najpierw sprawdzamy legendę. Punkt przecięcia linii oznacza, że w tej chwili obie serie miały taką samą wartość. Różnica pionowa między nimi pokazuje różnicę wartości.
Opis sytuacji na podstawie wykresu
Poziomy fragment wykresu oznacza brak zmiany. Na wykresie odległości od domu może oznaczać postój, natomiast na wykresie temperatury – stałą temperaturę. Znaczenie zawsze zależy od opisów osi.
Czego nie wolno dopowiadać
Jeśli wykres podaje wartości tylko dla wybranych chwil, nie zawsze można znać dokładną wartość pomiędzy nimi. Odczyt przybliżony należy oznaczyć słowem „około”. Typowe błędy to pominięcie skali, pomylenie osi, odczyt niewłaściwej serii i traktowanie wysokości wykresu jak przebytej drogi.
Zgodne z: Matematyka z Plusem i Matematyka z kluczem (klasa 6), dział „Liczby na co dzień”.
