Kalendarz i czas

Kalendarz i zegar służą do porządkowania zdarzeń, ale w zadaniach trzeba uważać, czy liczymy chwile, pełne doby, dni tygodnia czy kolejne daty. Podstawowe zależności to $1$ minuta $=60$ sekund, $1$ godzina $=60$ minut, $1$ doba $=24$ godziny i $1$ tydzień $=7$ dni.

Teoria: 5 sekcji, kliknij nagłówek, aby rozwinąć

Miesiące i lata

Rok zwykły ma $365$ dni, a rok przestępny $366$ dni. Luty ma wtedy $29$ dni zamiast $28$. Rok jest przestępny, gdy jego numer dzieli się przez $4$, z wyjątkiem pełnych setek, które muszą dzielić się przez $400$. Dlatego rok $2028$ jest przestępny, ale $2100$ nie jest.

Miesiące mają $30$ lub $31$ dni, a luty $28$ albo $29$. Przy liczeniu odstępu między datami wygodnie rozdzielić rachunek na końcówkę pierwszego miesiąca, pełne miesiące pośrodku i początek ostatniego miesiąca.

Zapis daty i wieki

Datę można zapisać cyframi arabskimi, na przykład $7.09.2027$, albo oznaczyć miesiąc cyfrą rzymską: $7\ IX\ 2027$. W numeracji wieków lata od $1$ do $100$ należą do I wieku, od $101$ do $200$ do II wieku itd. Rok $1410$ należy do XV wieku.

Obliczenia zegarowe

Czas trwania obliczamy jako różnicę między chwilą końcową i początkową. Gdy przekraczamy pełną godzinę, można najpierw dojść do najbliższej pełnej godziny, a potem doliczyć resztę.

Przykład: Od $13{:}47$ do $16{:}05$ upływa $13$ minut do $14{:}00$, potem $2$ godziny i jeszcze $5$ minut, razem $2$ godziny $18$ minut.

Jeśli zdarzenie przechodzi przez północ, liczymy osobno czas do $24{:}00$ i czas po północy. Od $22{:}35$ do $1{:}20$ upływa $1$ godzina $25$ minut oraz $1$ godzina $20$ minut, czyli $2$ godziny $45$ minut.

Dni tygodnia

Po każdych $7$ dniach powtarza się ten sam dzień tygodnia. Dlatego przy dużej liczbie dni wystarczy obliczyć resztę z dzielenia przez $7$. Na przykład $100$ dni to $14$ pełnych tygodni i $2$ dni, więc $100$ dni po piątku wypada niedziela.

Typowe błędy

  • traktowanie każdej doby jako $100$ godzin,
  • zapominanie o różnej liczbie dni w miesiącach,
  • wliczanie dnia początkowego mimo pytania, ile dni upłynęło,
  • pomijanie przejścia przez północ.

Zgodne z: Matematyka z Plusem (klasa 6), dział „Liczby na co dzień”.

Zadania

Zadanie 1

a) 9 kwadransów to ile minut?
b) Słońce wzeszło o $6^{10}$, a zaszło o $19^{45}$. Jak długo trwał dzień?
c) Jeśli pierwszy dzień kalendarzowej wiosny (21 marca) wypadł w środę, to w jaki dzień tygodnia wypadnie 1 maja?
d) 45 godzin lekcyjnych to ile godzin zegarowych?
e) W którym miesiącu wypada dwusetny dzień roku nieprzestępnego?
f) Rok 1750 to który wiek?
g) Rok 480 p.n.e. to który wiek?
h) Rok 2000 to który wiek?
i) 1800 lat temu to który to był wiek? (Przyjmij, że teraz jest rok 2026.)
j) 1 września to który dzień roku przestępnego?
k) Ile godzin ma tydzień?
💡 Pokaż podpowiedź

Wpisz swój adres e-mail, żeby odblokować tę treść

Klucze odpowiedzi, karta pracy bez limitu i pliki PDF. Wyślemy link potwierdzający, klikniesz i materiały się odblokują.

Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Zadanie 2

a) Kiedy wypada połowa roku nieprzestępnego, a kiedy połowa roku przestępnego? Podaj dzień, miesiąc i godzinę.
b) Ile dni mija od 10 kwietnia do 20 lipca? Ile to pełnych tygodni?
c) Ile dni mija od 15 listopada do 15 lutego następnego roku (rok nieprzestępny)?
d) Ile godzin mija od piątku $18^{00}$ do poniedziałku $7^{30}$?
e) Ile minut mija od $9^{45}$ do $14^{20}$?
f) Ile pełnych tygodni ma rok przestępny i ile dni zostaje?
💡 Pokaż podpowiedź

Wpisz swój adres e-mail, żeby odblokować tę treść

Klucze odpowiedzi, karta pracy bez limitu i pliki PDF. Wyślemy link potwierdzający, klikniesz i materiały się odblokują.

Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Zadanie 3

Pewnego roku 4 października wypadł w sobotę. Ile sobót było tamtego roku w październiku?

💡 Pokaż podpowiedź

Wpisz swój adres e-mail, żeby odblokować tę treść

Klucze odpowiedzi, karta pracy bez limitu i pliki PDF. Wyślemy link potwierdzający, klikniesz i materiały się odblokują.

Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Zadanie 4

Ile najmniej i ile najwięcej piątków może wypaść w miesiącu?

💡 Pokaż podpowiedź

Wpisz swój adres e-mail, żeby odblokować tę treść

Klucze odpowiedzi, karta pracy bez limitu i pliki PDF. Wyślemy link potwierdzający, klikniesz i materiały się odblokują.

Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Zadanie 5

Nowy Rok pewnego roku nieprzestępnego wypadł we wtorek. Ustal, którym dniem tygodnia był wtedy:

a) 11 stycznia,
b) 22 stycznia,
c) 100. dzień roku,
d) 1 marca,
e) ostatni dzień roku,
f) Nowy Rok następnego roku.
💡 Pokaż podpowiedź

Wpisz swój adres e-mail, żeby odblokować tę treść

Klucze odpowiedzi, karta pracy bez limitu i pliki PDF. Wyślemy link potwierdzający, klikniesz i materiały się odblokują.

Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Zadanie 6

a) 1500 sekund to ile minut?
b) $3{,}25$ minuty to ile sekund?
c) 4200 minut to ile godzin?
d) $2{,}5$ godziny to ile sekund?
e) $\frac{3}{4}$ doby to ile godzin?
f) 100 godzin to ile dób i godzin?
💡 Pokaż podpowiedź

Wpisz swój adres e-mail, żeby odblokować tę treść

Klucze odpowiedzi, karta pracy bez limitu i pliki PDF. Wyślemy link potwierdzający, klikniesz i materiały się odblokują.

Bez spamu. Wypisanie jednym kliknięciem w każdej wiadomości.

Przewijanie do góry