Rachunki na dużych liczbach – tysiącach i milionach – robimy tak samo jak na małych. Sekret polega na tym, żeby liczyć „przednie” cyfry, a zerami zajmować się osobno.
Dodawanie i odejmowanie okrągłych liczb
Gdy liczby kończą się zerami, liczymy ich początki jak zwykłe liczby, a wspólne zera dopisujemy do wyniku:
- 3000 + 5000 = 8000 (bo 3 + 5 = 8, dopisujemy 3 zera)
- 12 000 – 4000 = 8000
- 250 000 + 300 000 = 550 000
Mnożenie okrągłych liczb
Mnożymy początkowe cyfry, a potem dopisujemy wszystkie zera z obu czynników:
- 4 ⋅ 2000 = 8000 (4 ⋅ 2 = 8, dopisujemy 3 zera)
- 30 ⋅ 600 = 18 000 (3 ⋅ 6 = 18, dopisujemy 1 + 2 = 3 zera)
- 200 ⋅ 500 = 100 000 (2 ⋅ 5 = 10, dopisujemy 2 + 2 = 4 zera)
Dzielenie okrągłych liczb
Skreślamy tyle samo zer z dzielnej i dzielnika, a resztę dzielimy zwykle:
- 8000 : 4 = 2000
- 60 000 : 20 = 3000 (skreślamy po jednym zerze: 6000 : 2 = 3000)
- 4500 : 500 = 9 (skreślamy po dwa zera: 45 : 5 = 9)
Zaokrąglanie do szacowania
Duże rachunki warto najpierw oszacować, zaokrąglając liczby. Ile to mniej więcej 4870 + 3120? Zaokrąglamy: 5000 + 3000 = 8000. Wynik dokładny (7990) jest blisko – to znak, że nie ma grubego błędu.
Przykład z życia
Stadion ma 4 sektory po 5000 miejsc. Ile miejsc ma cały stadion? 4 ⋅ 5000 = 20 000 miejsc.
Zgodne z: Matematyka z Plusem (klasa 4), dział „Systemy zapisywania liczb”.
Zadania
Zadanie 1
Oblicz w pamięci.
Zadanie 2
Wykonaj dzielenie z resztą każdej z podanych liczb przez $30$ i przez $300$.
Zadanie 3
Zapisz cyframi liczbę $10$ razy większą oraz liczbę $100$ razy mniejszą od każdej z liczb:
Zadanie 4
Dla każdej z podanych liczb znajdź liczbę $2$ razy od niej mniejszą oraz liczbę $3$ razy większą.
Zadanie 5
Jaką liczbą trzeba zastąpić okienko?
Zadanie 6
Dla każdej z podanych liczb ustal, ile trzeba do niej dodać, aby otrzymać $20000$.
Zadanie 7
Dla każdej z podanych liczb znajdź liczbę o $300$ od niej większą oraz liczbę o $300$ od niej mniejszą.
Zadanie 8
W sklepie rowerowym obniżono ceny czterech rzeczy. Kask kosztował wcześniej $240$ zł, a teraz kosztuje $180$ zł. Hulajnoga kosztowała wcześniej $520$ zł, a teraz kosztuje $430$ zł. Rower kosztował wcześniej $1290$ zł, a teraz kosztuje $1120$ zł. Fotelik rowerowy kosztował wcześniej $310$ zł, a teraz kosztuje $245$ zł. Odpowiedz na pytania.
