Nie każdą liczbę da się podzielić równo – to, co zostaje po podziale, nazywamy resztą. Gdy 29 cukierków rozdzielisz między 4 osoby, każda dostanie po 7, a 1 cukierek zostanie. Ta reszta to ważna część wyniku.
Zapis dzielenia z resztą
29 : 4 = 7 r 1
Czytamy: 29 podzielić przez 4 to 7 i reszta 1. Litera „r” oznacza resztę.
Jak obliczyć dzielenie z resztą
- Znajdź największą liczbę mniejszą lub równą dzielnej, która dzieli się równo. Dla 29 : 4 to 28, bo 4 ⋅ 7 = 28.
- Podziel ją: 28 : 4 = 7.
- Oblicz resztę: 29 – 28 = 1.
- Zapisz: 29 : 4 = 7 r 1.
Najważniejsza zasada
Reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika. Dzieląc przez 4, reszta może wynosić tylko 0, 1, 2 albo 3. Gdyby wyszła 4 lub więcej – można było podzielić jeszcze raz i wynik jest błędny.
Przykłady
- 47 : 5 = 9 r 2 (bo 5 ⋅ 9 = 45, a 47 – 45 = 2)
- 100 : 8 = 12 r 4 (bo 8 ⋅ 12 = 96, a 100 – 96 = 4)
- 63 : 9 = 7 r 0 – reszty brak, dzielenie wyszło równo
Sprawdzanie
Wynik mnożymy przez dzielnik i dodajemy resztę – musi wyjść dzielna:
29 : 4 = 7 r 1, bo 4 ⋅ 7 + 1 = 28 + 1 = 29. Zgadza się.
Reszta w zadaniach z życia
Do wagonika kolejki górskiej mieszczą się 4 osoby. Ile wagoników potrzeba dla 30 osób? 30 : 4 = 7 r 2. Siedem wagoników zabierze 28 osób, dla pozostałych 2 trzeba ósmego. Odpowiedź: 8 wagoników. Tu reszta oznacza, że wagonik trzeba dodać – w takich zadaniach zawsze zastanów się, co zrobić z resztą.
Zgodne z: Matematyka z Plusem i Matematyka z kluczem (klasa 4), dział „Liczby i działania”.
Zadania
Zadanie 1
Wykonaj dzielenie z resztą.
Zadanie 2
Znajdź wszystkie liczby dwucyfrowe, które przy dzieleniu przez 4 dają resztę 3, a przy dzieleniu przez 7 dają resztę 2.
Zadanie 3
Wykonaj polecenia.
Zadanie 4
Podaj resztę z dzielenia każdej liczby przez 10 oraz resztę z dzielenia tej liczby przez 100.
Zadanie 5
Jaka liczba kryje się pod kwadracikiem?
Zadanie 6
Jakie reszty otrzymasz, dzieląc liczbę 74 przez poniższe liczby?
Zadanie 7
Ola układa na ścianie pasek z kolorowych płytek. Kolory powtarzają się co siedem płytek, zawsze w tej samej kolejności: biała, czerwona, żółta, zielona, niebieska, brązowa, czarna. Ola przykleiła już 15 płytek. Jakiego koloru będzie pięćdziesiąta druga płytka w tym pasku?
