Podnosząc potęgę do potęgi, wykładniki mnożymy. Podstawa się nie zmienia.
Wzór
$$(a^m)^n = a^{m \cdot n}$$
Skąd to się bierze? Zapis $(a^m)^n$ oznacza, że potęgę $a^m$ bierzemy $n$ razy jako czynnik:
$$(4^3)^2 = 4^3 \cdot 4^3 = 4^{3+3} = 4^6$$
Dodawanie tego samego wykładnika $n$ razy to nic innego niż mnożenie go przez $n$. Stąd $3 \cdot 2 = 6$.
Nie mylić z mnożeniem potęg
To najczęstsza pomyłka w tym temacie. Porównaj:
| Zapis | Reguła | Wynik |
|---|---|---|
| $2^3 \cdot 2^4$ | wykładniki dodajemy | $2^7$ |
| $(2^3)^4$ | wykładniki mnożymy | $2^{12}$ |
Sprowadzanie do wspólnej podstawy
Wzór działa też w drugą stronę – pozwala zamienić potęgę o dużej podstawie na potęgę o mniejszej:
- $16^3 = (2^4)^3 = 2^{12}$
- $27^5 = (3^3)^5 = 3^{15}$
- $125^2 = (5^3)^2 = 5^6$
To kluczowa umiejętność przy porównywaniu potęg o różnych podstawach – sprowadzamy je do wspólnej podstawy i wtedy porównujemy wykładniki.
Rozwiązane przykłady
Przykład 1. Zapisz w postaci jednej potęgi: $(5^2)^4$.
Mnożę wykładniki: $5^{2 \cdot 4} = 5^8$.
Przykład 2. Zapisz $64$ jako potęgę liczby 2.
$64 = 2^6$. Można też zauważyć, że $64 = 8^2 = (2^3)^2 = 2^6$ – ta sama liczba, dwie drogi.
Przykład 3. Która liczba jest większa: $4^6$ czy $8^4$?
Sprowadzam do podstawy 2: $4^6 = (2^2)^6 = 2^{12}$, a $8^4 = (2^3)^4 = 2^{12}$. Liczby są równe.
Przykład 4. Oblicz $\left(\left(\frac{1}{2}\right)^2\right)^3$.
Mnożę wykładniki: $\left(\frac{1}{2}\right)^6 = \frac{1}{64}$.
Typowe błędy
- Dodawanie wykładników zamiast mnożenia. $(3^2)^5$ to $3^{10}$, nie $3^7$.
- Mylenie $(a^m)^n$ z $a^{m^n}$. Zapis $(2^3)^2 = 2^6 = 64$, natomiast $2^{3^2} = 2^9 = 512$.
- Podnoszenie podstawy do potęgi. W $(5^3)^2$ podstawa zostaje piątką.
Po co to się przydaje
Ten wzór pozwala porównywać liczby, które na pierwszy rzut oka wyglądają zupełnie inaczej. Bez niego nie da się stwierdzić, czy $32^4$ to więcej niż $16^5$ – a po sprowadzeniu do podstawy 2 odpowiedź widać od razu.
Zgodne z: Matematyka z Plusem i Matematyka z kluczem (klasa 7), dział „Potęgi i pierwiastki”.
